Tarihçe

Genel Bilgiler

• Ülke: Türkiye
• Bölge: Marmara
• İl: Bursa
• Komşuları: Yenişehir, Keles, Kestel, Kütahya, Bilecik
• Yüzölçümü: 1006 km²
• Beldeleri: Tahtaköprü, Kurşunlu, Cerrah, Yenice
• Köy sayısı: 93
• Mahalle sayısı: 20
• İl plaka kodu: 16
• Telefon alan kodu: 224
• Posta kodu: 16400
• Boylam: 29–30° Doğu
• Enlem: 40° Kuzey

İnegöl’ün Konumu

İnegöl, Bursa’nın en büyük ilçelerinden biri olup birçok ilden daha büyük bir kent görünümündedir.
Türkiye’nin 40. büyük kenti olarak anılır.

Kent, Anadolu’nun önemli ulaşım yolları üzerinde yer alır; en eski çağlardan beri İnegöl’den geçen güzergâh
canlılığını korumuştur.

İnegöl; İstanbul, Ankara ve İzmir üçgeninin tam ortasında sayılabilecek stratejik bir noktada,
her birine otoyoldan 3–5 saat uzaklıktadır.

Ayrıca Gemlik ve Mudanya limanlarına karayoluyla 1–1,5 saat içinde ulaşılabilir.
Yenişehir Uluslararası Havaalanı ise yaklaşık 30 dakika mesafededir.

İklim ve Doğal Yapı

İklim

İnegöl’de iklim, Karadeniz ile Akdeniz iklimi arasında geçiş karakteri gösterir.
Yazlar daha çok Akdeniz iklimine benzer: sıcak ve az yağışlı.
Kışlar ise soğuk ve bol yağışlı olup don olayları daha fazladır.

• Yıllık ortalama sıcaklık: 12,4 °C
• Yaz ortalaması: 21,9 °C
• Kış ortalaması: 2,3 °C
• En yüksek ölçülen: 41,2 °C (Ağustos)
• En düşük ölçülen: -22,7 °C

Bitki Örtüsü

Başlıca ağaç türleri: çam, kayın, köknar, meşe, ıhlamur, kestane, ceviz.
İlçenin orman alanı, toplam yüzölçümü içinde güçlü bir paya sahiptir.

• Tarım toprakları dağılımı: %72,8 tarla tarımı, %19 bağ-bahçe, %7,7 sebze
• Ormanla kaplı alan: yaklaşık %49

Fiziki Yapı

Ova, 148 km² yüzölçümüne sahiptir ve zemin büyük ölçüde alüvyonlarla kaplıdır.

Dağlar ve Yaylalar

İnegöl; Uludağ, Domaniç Dağları ve Ahı Dağı gibi etkileyici doğal
oluşumlarla çevrilidir. Uludağ, kış sporları açısından önemli olsa da İnegöl tarafı özellikle
yaylaları, akarsuları ve doğal güzellikleri ile doğa turizmi için güçlü bir potansiyel sunar.

• Yaylalar: Boğazova, Araboturağı, Alaçam

Akarsular ve Göller

• Akarsular: Kocadere, Karadere, Akdere, Hocaköy, Bedre, Akçasu, Çandır, Mezit
• Göller/Göletler: Eymir, Kurşunlu, Kozluören, Halhalca, Yenice, Kültürpark

İnegöl’ün güneyinde, Uludağ eteklerinden batıda Mezit Köyü’ne kadar uzanan bölgede
çam ormanlarıyla kaplı birçok yayla bulunur.

İnegöl Halkı ve Nüfus

Toplumsal Yapı

İnegöl halkı; yerli halk, Kafkas, Balkan ve Anadolu göçmenlerinden oluşur.
Sosyo-kültürel çeşitliliğiyle İnegöl, sıkça “Küçük İstanbul” benzetmesiyle anılır.

Nüfus

• Merkez: 161.000
• Toplam: 220.000

İnegöl Tarihi

İsimler ve Köken

• Roma Dönemi: Angelecoma
• Osmanlı Dönemi: Aynagöl, Ezinegöl

İnegöl Ovası’nın uzun yıllar sular altında kaldığı tahmin edilir. Bu nedenle “Subaşı/Gölbaşı” anlamı taşıyan
İnegöl isminin kullanıldığı ifade edilir.

İlk Yerleşim ve Medeniyetler

İnegöl’ün yaklaşık 5000 yıllık geçmişe sahip olduğu; bulguların M.Ö. 3000 yıllarına kadar uzandığı belirtilir.

Bölgede sırasıyla şu medeniyetlerin izleri görülür:
Lidyalılar, Bitanyalılar, Roma, Bizans, Anadolu Selçuklu, Osmanlı.

Osmanlı Dönemi

• Osmanlı’nın ilk fethettiği kale: Kulaca Köyü
• Fetih: 1299
• İnegöl’ün fatihi: Turgut Alp (Osmangazi’nin komutanlarından)
• Belediyenin kuruluşu: 1870

Osmanlı Eserleri

• İshakpaşa Camii, Türbe ve Medresesi
• Yıldırım Beyazıt Cuma Camii
• Kasım Efendi Camii
• Beylik Hanı (Caferpaşa Kervansarayı)
• Kapalı Çarşı (Bedesten)
• Ortaköy Kervansarayı

Cumhuriyet Dönemi

• İşgalden kurtuluş: 06 Eylül 1922
• Kurtaran komutan: 3. Kolordu Komutanı Şükrü Naili Gökberk Paşa
• Atatürk’ün gelişi: 24 Ocak 1923

İnegöl Neyiyle Meşhur?

İnegöl denince öne çıkan değerler:
Oylat Kaplıcaları, İnegöl Mobilyası, İnegöl Köftesi,
İnegöl Ayçekirdeği, İnegöl Mehteri ve çınarları.

Markalar

• Sanayi markası: İnegöl Mobilyası
• Kültürel marka: İnegöl Köftesi
• Turizm markası: Oylat Kaplıcaları
• Tarım markası: İnegöl Ayçekirdeği

Türkiye’nin ilk sivil mehteri olan Tarihi İnegöl Mehteri, yurt dışı konserleriyle de tanınır.

Sembol ve Renkler

İnegöl’ün sembolü olarak çınar yaprağı anılsa da, yörede “geyik” teması da güçlü bir simgesel iz bırakır.
İnegölspor renkleri bordo-beyaz olarak bilinir.

Öne Çıkan İsimler

• İnegöllü bakan: Ahmet Türkel (Ticaret Bakanlığı, 1967–1973)
• İlk kadın milletvekillerinden: Şekibe Akkavuk İnsel

Parklar ve Caddeler

• Parklar: Kültürpark, Botanik Park, Kuğulu Park, Kavaklaraltı Parkı, İshakpaşa Parkı, Belediye Sedir Cafe Parkı
• Önemli caddeler: Atatürk Bulvarı, Adnan Menderes Bulvarı, Mimar Sinan Bulvarı, Ertuğrul Gazi Bulvarı, Bankalar Caddesi, Park Caddesi

Kardeş Şehirler

• Bosna Hersek: Donji Vakuf
• Kosova: Mitrovica
• Macaristan: Dunaújváros
• Gürcistan: Rustavi

Ekonomi

İlçede yaşayan nüfusun yaklaşık %70’i sanayi ve ticaret, %30’u tarım sektöründe faaliyet göstermektedir.
Faal işveren sayısı 3.191 olarak belirtilir.

Uzun yıllar tarım ve hayvancılıkla geçinen İnegöl, çevresindeki verimli ormanlar nedeniyle 1929’dan itibaren orman ürünlerini işlemeye
başlamıştır. 1950’lerden sonra küçük atölyelerde mobilya imalatına geçiş hız kazanmıştır.
1980’lerden itibaren ise özellikle Organize Sanayi Bölgesi etkisiyle sanayide büyüme ivmelenmiştir.

Sanayi ve İhracat

• İnegöl OSB: Türkiye’nin ilk ilçe OSB’si (1976)
• En çok istihdam sağlayan sektörler: Ağaç ürünleri, mobilya, tekstil
• OSB merkezli fabrika sayısı: yaklaşık 100
• İstihdam: yaklaşık 11.810
• 2. OSB: “Mobilya İhtisas Sanayi” (Türkiye’de bir ilk)

MODEF İnegöl Mobilyası Fuarları yılda 3 kez düzenlenir.
İnegöl’ün ihracatının yaklaşık 600 milyon dolar civarında olduğu ve ihracat yapılan ülke sayısının 110 olduğu ifade edilir.

İnegöl; Türkiye toplam ihracatının %1’ini, mobilya ihracatının %15’ini,
yurt içi mobilya talebinin ise %40’ını karşılar. Tekstilde ihracat payının %6 olduğu belirtilir.

Tarım

Tarım, İnegöl ekonomisinin temel unsurlarından biridir. İlçede domates, pırasa, patates, çilek ve şeftali öne çıkar.
Çerezlik ayçekirdeğinde ise İnegöl Ayçekirdeği meşhurdur.

İnegöl Mobilyası

İnegöl, 100 yılı aşkın mobilyacılık tecrübesiyle; yurt içi toptan satışların yanı sıra
90’ın üzerinde ülkeye ihracat yaparak “Mobilya Başkenti” olma yolunda önemli bir konum edinmiştir.
Türkiye mobilya ihracatının %15’inin İnegöl’den gerçekleştiği vurgulanır.

2000’li yıllardan itibaren kurumsallaşma ve markalaşma hızlanmış; MODEF fuarları kalite ve pazarlama açısından
sektöre ivme kazandırmıştır.

İnegöl’ün “Türkiye’nin modası, İnegöl Mobilyası” söylemi ile anıldığı; “99 dilde mobilya üretiyor” ifadesiyle
küresel ölçekte konumlandığı belirtilir.

Maden Suları ve Şifalı Sular

Çitli Maden Suyu

Çitli Maden Suyu’nun tanıtımında Padişah Abdülaziz’in mide sancılarının etkili olduğu;
hekim tavsiyesiyle tercih edilen sular arasında Çitli’nin öne çıktığı anlatılır.
Ayrıca farklı yarışmalarda ödüller aldığı ifade edilir.

Diğer Şifalı Sular

• Elmaçayır & Kozluca: böbrek hastalıkları
• Özlüce: mide ve bağırsak hastalıkları
• Konurlar: guatr
• Oylat (1 km mesafe): göz hastalıkları
• Eskikaracakaya: çeşitli cilt hastalıkları

Eğitim ve Sağlık

Eğitim

İnegöl Fen Lisesi, il merkezinden sonra aynı ilin ilçesinde kurulan ilk fen lisesi olarak anılır.
İlçede toplam 14 lise ve 75 ilköğretim okulu bulunduğu; öğrenci sayısının 50.000’e yakın olduğu belirtilir.

Bursa Uludağ Üniversitesi’ne bağlı, yaklaşık 10 branşta eğitim veren 1850 öğrencili bir yüksekokulun da
İnegöl’de bulunduğu ifade edilir.

Sağlık

İlçe Devlet Hastanesi 320 yatak kapasiteli olup, merkezde 9 olmak üzere toplam 14 sağlık ocağı bulunduğu belirtilir.

Turizm: Gezilecek Yerler ve Öne Çıkanlar

Oylat Kaplıcaları

İnegöl turizminin temel taşlarından biri Oylat Kaplıcalarıdır. Kaplıcalara, Bursa–Eskişehir karayolu üzerindeki
Domaniç sapağından girilerek ulaşılır; İnegöl’e yaklaşık 27 km uzaklıktadır.

Kaplıcanın suları Uludağ’ın kar suları ve çevredeki kaynaklardan beslenir; radyoaktif sıcak sular grubunda olduğu,
sıcaklığının 40,5 °C seviyesine ulaştığı belirtilir.
Romatizma, idrar yolları rahatsızlıkları gibi alanlarda faydaları olduğuna dair yöresel bilgi aktarılır.

Oylat girişindeki halk arasında “Sivri Kaya” olarak bilinen oluşumun da görülmesi önerilir; eski bir fay hattı olduğu ifade edilir.

Oylat Mağarası

İlçede irili ufaklı 56 mağara tespit edildiği; bunlardan 12’sinin Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından tescillendiği belirtilir.
Oylat Kaplıcaları’nın yaklaşık 2 km altında bulunan Oylat Mağarası (Bursa Mağarası) öne çıkar.

Mağaranın 665 metre uzunluğuyla Türkiye’nin 3. büyük mağarası olduğu; sarkıt, dikit, sütun ve damlataşları bakımından zengin olduğu ifade edilir.

İshakpaşa Külliyesi

Çarşı içinde yer alan İshakpaşa Külliyesi; cami, medrese ve türbeden oluşur.
Bursa üslubu özellikleri taşıdığı ve 15. yüzyıl Osmanlı-Türk mimarisinin önemli örneklerinden olduğu belirtilir.

Cuma Camii (Beyazıt Han Camii)

İshakpaşa Medresesi’ne bitişik olan yapı, 1398–1402 yılları arasında Yıldırım Beyazıt tarafından yaptırılmıştır.

Kurşunlu Hançerli Fatma Sultan Camii

Yıldırım Beyazıt’ın oğlu Çelebi Mehmet’in kızı Hançerli Fatma Sultan tarafından 15. yüzyıl sonlarında yaptırıldığı;
1960’ta kapsamlı onarım gördüğü belirtilir.

Ortaköy Kervansarayı (Karacabey Kervansarayı)

İnegöl’e yaklaşık 5 km mesafedeki yapı, Karacabey tarafından 1454 yılında yaptırılmıştır.

Caferpaşa Kervansarayı (Beylik Hanı)

Günümüzde “Beylik Hanı” olarak bilinen yapının, 1721 yılında Caferpaşa tarafından yaptırıldığı ifade edilir.

Bedesten (Belediye Çarşısı / Kapalı Çarşı)

II. Abdülhamit döneminde, Belediye Reisi Sadıkzade Süleyman Ağa tarafından 1887–1888 yıllarında yaptırıldığı belirtilir.

Tarihi Türk Evleri

Tarihi evlerin çoğu 19. yüzyıla aittir; 18. yüzyıla dayanan örneklerin de bulunduğu aktarılır.
Günümüze ulaşan evlerden yaklaşık 250’sinin ayakta kaldığı belirtilir.

İnegöl Mehteri

İnegöl Mehteri’nin Türkiye’nin ilk sivil mehteri olduğu; 1959 yılında belediye bünyesinde kurulduğu
ve sonrasında dernek statüsüne dönüştürüldüğü ifade edilir.

İnegöl Köftesi

İnegöl Köftesi’nin kökeni, Bulgaristan göçmeni Besler ailesine dayandırılır.
Türk Patent Enstitüsü’nden patent alınmasıyla tescilli marka hâline geldiği; lezzetinin bölgede yetişen etlerin
özel karışımından geldiği aktarılır.

Hazırlanışı (Özet)

Orta yağlı dana eti ve kuzu/koyun eti karıştırılır; tuz ve karbonat ile yoğrulup
24 saat dinlendirilir. Şekil verildikten sonra kömür ateşinde pişirilerek soğan, domates, biber veya piyazla servis edilir.

Kent Müzesi

İnegöl Kent Müzesi’nin, Türkiye’de bir ilçede açılan ilk kent müzesi olduğu;
tarihi belediye binasının restore edilerek müzeye tahsis edildiği belirtilir.
Sadrazam İshak Paşa Külliyesi karşısında yer alması ve Çınarlaraltı manzarasını tamamlamasıyla
görülmeye değer bir kültür merkezi olarak tanımlanır.

Müze notu: İnegöl İdmanyurdu Kulübü’nün 1935 yılında “Vahide” isimli bir kadın öğretmeni başkan seçerek
Türkiye’de bir ilke imza attığı; kulübün bugün İnegölspor olarak yoluna devam ettiği aktarılır.

Konaklama

• Hotel Angelacoma
• Hotel Park
• Oylat Kaplıcaları

Ulaşım Mesafeleri

• Bursa: 45 km
• Ankara: 350 km
• İstanbul: 261 km
• İzmir: 400 km
• Eskişehir: 100 km