14 MAYIS ECZACILAR GÜNÜ’nün anımsattıkları MERKEZ ECZANESİ
Aslında 25 Eylül’de Global ölçekde kutlanan Dünya Eczacılar Günü‘dür.
Ancak; Türkiye’de ilk eczacılık sınıfının (Mekteb-i Tıbbiye-i Şahane bünyesinde) açıldığı 14 Mayıs 1839 tarihine ithafen kutlanan Akademik Eczacılık Günü‘dür. Ülkemizde genellikle mayıs ayındaki bu hafta “Eczacılık Haftası” olarak daha geniş kapsamlı etkinliklerle geçirilir.
Türkiye’de eczacılık alanında her iki önemli gün de kutlanmaktadır.
Aklıma çocukluk günlerinden; İnegöl, dedemin yağhanesi, helva yapışı, iki kapılı kahve, çarşı, ve hiç değişmeyen görüntüsüyle merkez eczanesi geldi. Geçen gün İnegöl’e gittiğimde tekrar gördüm ki, dedemin yağhanesi yanında Tabakoğlu’nun dükkanı, ilkokulda çıraklığımı yaptığım Osman Koç’un terzi dükkanı altınmakas meydan yapılmak üzere yıkılmış. Yağhanedeki anılarım bana kalmış.
Dükkanın tam karşısındaki merkez eczanesi, çarşının girişini, meydanı, iki kapılı kahveyi, Dörtyol ağzını gözlemlerdi.
Sinan ÇULUK’un (İNEGÖL’ÜN İLK ECZACISI ALİ REŞİT ERALP’İN SİCİLL-İ AHVAL KAYDI) yazısında anlattığına göre.
İnegöl’ümüzün ilk eczacısı olarak kayıtlara geçen Ali Reşid Bey’dir. Soyadı kanunu ile Eralp soyadını alıyor. İstanbul’da Mekteb-i Tıbbiyye-i Mülkiye’de eczacılık eğitimi görerek 8 Ocak 1911’de, 1047 numaralı eczacı diploması ile mezun olduktan sonra 2 Mayıs 1908’de İnegöl Belediyesi eczacılığına tayin edilmiştir.
TURHAN ŞAHİN’ in araştırmalarına göre; Ali Reşit (Eralp) 1914 yılında eczaneyi devralmış olup bu görevi ilçemizde aralıksız sürdürmüştür.
1923 İzmir İktisat Kongresi’ne İnegöl’den çağrılan iki kişiden biri olan Ali Reşit Eralp, 1930-1934 yılları İnegöl Belediye Başkanlığı görevinde de bulunmuştur.
O dönemdeki adı Eski Bedesten, bugünkü adıyla Kapalıçarşı’nın Uzun Sokak tarafından girişinde “Ali Reşit Eralp Eczanesi” olarak faaliyete soktuğu eczaneyi, vefat ettiği 1950 yılına kadar işletir.
İnegöl’e gelmeden önce de Kütahya Devlet Hastanesi’nde eczacı olarak görev yapmakta olan Ahmet Zeki Kalyon 1952 yılında, eczanenin mesul müdürlüğüne gelir. 24 Mart 1955 tarihinde eczaneyi devralır ve adını “Merkez Eczanesi” olarak değiştirir.
“1930’lu yıllardan itibaren, eczanenin ilk kalfası ve İnegöl Eczacı kalfalığının bilinen ilk ustası Zeynel Tezkerecidir. Zeynel Bey kendine has havası ile eczaneye gelenlerin güvenini kazanmıştır. Zeynel Bey 1983 yılında vefat etmiş olup adı ilçemiz Süleymaniye Mahallesi “Zeynelbey Sokak” ta yaşatılmaktadır. “
Haluk ÖZSARAÇ
